ภาพประกอบ: กลุ่มอาคารในมหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด ประเทศอังกฤษ ใช้เป็นภาพแทน ไม่ใช่พื้นที่ขุดค้นทางโบราณคดีตามข่าว (Getty Images)
 
ทีมนักวิจัยจากสำนักโบราณคดีแห่งออกซ์ฟอร์ดขุดสำรวจพื้นที่ซึ่งเคยเป็นที่ตั้งของสังฆาวาสคณะฟรันซิสกันซึ่งมีอายุย้อนไปถึงศตวรรษที่ 13 ถึง 15 ทำให้นักโบราณคดีได้พบเจออะไรหลายๆ อย่างซึ่งสะท้อนให้เห็นชีวิตความเป็นอยู่ของบรรดาคณะสงฆ์ ครูบาอาจารย์ และศิษยานุศิษย์ซึ่งมีบทบาทเป็นอย่างสูงในช่วงต้นของการกำเนิดมหาวิทยาลัยชื่อดังแห่งเกาะอังกฤษ
 
จากข้อมูลของ ดิอินดิเพนเดนต์ พื้นที่ที่ถูกขุดสำรวจคราวนี้เป็นที่ตั้งของสถาบันการศึกษาที่มีความสำคัญอย่างยิ่งในยุคกลาง ก่อตั้งโดยคณะฟรันซิสกันเมื่อปี 1224 ซึ่งทั้งคณะฟรันซิสกันและคู่แข่งอย่างคณะดอมินิกันต่างก็มีส่วนสำคัญในการผลักดันการเปลี่ยนแนวทางการศึกษาเดิมของออกซ์ฟอร์ดที่เน้นทักษะทางอาชีพอย่างเช่น การเขียนหนังสือ การปาฐกถา คณิตศาสตร์เบื้องต้น และการใช้กฎหมาย ไปสู่การศึกษาด้านเทววิทยา อันเป็นต้นทางไปสู่การศึกษาด้านปรัชญาขั้นสูง ฟิสิกส์ ประวัติศาสตร์ทางธรรมชาติ หรือกระทั่งทัศนศาสตร์ 
 
แต่ความรุ่งเรืองของคณะสงฆ์โรมันคาทอลิกก็ต้องถึงจุดจบเมื่อกษัตริย์เฮนรีที่ 8 ทรงมีดำริที่จะยุบคณะสงฆ์ในนิกายโรมันคาทอลิกทิ้งให้หมด คณะสงฆ์คาทอลิกทั้งหลายจึงต้องหนีราชภัยไปในช่วงกลางศตวรรษที่ 16 อาคารหลายแห่งจึงถูกทิ้งร้าง รวมถึงอาคารที่เคยถูกใช้โดยคณะฟรานซิสกันในออกซ์ฟอร์ดแห่งนี้ด้วย
 
สำหรับการขุดสำรวจครั้งนี้นำโดย เบน ฟอร์ด จากสำนักโบราณคดีแห่งออกซ์ฟอร์ด โบราณวัตถุที่ถูกพบก็มีทั้งปากกาก้านขนนก ปากกาปลายแหลม ที่เจาะกระดาษหนัง ตะเกียงน้ำมัน ดินสอยุคกลางที่ทำจากตะกั่วบริสุทธิ์ ที่คั่นหนังสือทองแดง กรรไกรสำหรับตัดแผ่นหนัง ตะขอทองเหลืองที่ใช้กับหนังสือโบราณ รวมถึงภาชนะเซรามิกมีคราบสารปรอท ซึ่งอาจใช้ในการทดลองเล่นแร่แปรธาตุ หรือการเคลือบโลหะ ไปจนถึงอาจใช้เพื่อการรักษาโรคเรื้อนหรือซิฟิลิส 
 
 
นอกจากนี้ นักโบราณคดียังได้พบหลักฐานแสดงให้เห็นว่า บรรดาครูบาอาจารย์ และนักศึกษาในยุคกลางเขากินเขาดื่มอะไรกัน สิ่งที่พบก็มีทั้งเหยือกเบียร์นับร้อย และไหโบราณขนาดใหญ่สูงเป็นเมตรซึ่งเชื่อว่าใช้สำหรับบรรจุไวน์ที่นำเข้ามาจากเมืองนอก พวกเขายังพบซากอาหารโบราณที่ทำให้ทราบว่าชาวออกซ์ฟอร์ด “กินหลากหลาย” มาก มีทั้งธัญพืช เนื้อไก่ เนื้อห่าน เนื้อแกะ เนื้อวัว เนื้อหมู ปลาหลายชนิดทั้งปลาทะเลและปลาน้ำจืด เช่น ปลาคอด ปลาแฮดดอค ปลาแฮร์ริง ปลาไหล ปลาแซลมอน ปลาเทราต์ หรือหอยอย่างหอยแมลงภู่ และหอยนางรมก็เป็นที่นิยมมากเช่นกัน
 
ส่วนของที่ว่าหาได้ยากสุดๆ เห็นจะเป็น “ลูกบอล” ทำจากไม้ หลักฐานทางกายภาพที่ช่วยยืนยันบันทึกจากยุคกลางที่บอกว่านักศึกษานิยมเล่นกีฬาชนิดนี้เป็นการฆ่าเวลา แม้บันทึกดังกล่าวจะมีใจความสำคัญเกี่ยวกับความตายของนักศึกษาระหว่างเกมมากกว่ารายละเอียดเกี่ยวกับเกมโดยตรง
 
การขุดค้นครั้งนี้เกิดขึ้นได้เนื่องจากแผนการพัฒนาอสังหาริมทรัมย์เพื่อเปลี่ยนอดีตที่ตั้งของสำนักฟรานซิสกันในออกฟอร์ดให้เป็นห้างสรรพสินค้า โดยการสำรวจทางโบราณคดีคราวนี้จะเสร็จสิ้นภายในปี 2021 ซึ่งถึงตอนนี้มีการค้นพบโบราณวัตถุจากยุคกลางมากกว่า 10,000 ชิ้นแล้ว