“หนูทดลอง” เป็นวลีติดปากคนทั่วโลกมาหลายทศวรรษเมื่อพวกมันเป็นสัตว์ที่ถูกนำมาใช้เป็นตัวทดลองของนักวิทยาศาสตร์ในหลายด้าน แต่ไม่แน่ว่าอนาคตอันใกล้นี้ วลี “หนูทดลอง” อาจหายไปจากสารบบคำ เมื่อนักวิทยาศาสตร์เริ่มใช้คอมพิวเตอร์สร้างตัวทดลองเสมือนจริงขึ้นมาแทนที่การทดลองกับสัตว์ที่มีชีวิต
 
วันที่ 12 มีนาคมที่ผ่านมา สถาบันทางวิทยาศาสตร์ในสหราชอาณาจักรที่สนับสนุนการลด ทดแทน และหาทางเลือกใหม่แทนการนำสัตว์ที่มีชีวิตมาเป็นตัวทดลองทางวิทยาศาสตร์ หรือเป็นที่รู้จักในชื่อ NC3Rs มอบรางวัลระดับนานาชาติประจำปี 2017 ให้กับทีมนักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัย Oxford สำหรับการวิจัยที่ใช้คอมพิวเตอร์สร้างตัวทดลองเสมือนจริงมาแทนที่สัตว์ที่มีชีวิต
 
ทีมใช้ซอฟต์แวร์ Virtual Assay ซอฟต์แวร์ที่ใช้สำหรับการทดลองใช้ยานำมาต่อยอดพัฒนาเป็นโมเดลต้นแบบทางคอมพิวเตอร์ของเซลล์หัวใจมนุษย์ และทดลองสถานการณ์การใช้ยาแบบสมมตินับพันตัวอย่างเพื่อดูว่า ยา 62 ชนิด และสารประกอบ 15 ชนิดที่ใช้ในการวิจัยส่งผลกระทบต่อเซลล์ที่เป็นโมเดลต้นแบบอย่างไร 
 
โมเดลที่สร้างขึ้นโดยใช้ฐานข้อมูลจากหน่วยงานทางการแพทย์สามารถบอกผลการใช้ยาอย่างถูกต้องว่าสารตัวไหนที่มีอันตรายต่อหัวใจ โมเดลสามารถทำนายผลได้ว่ายาหรือสารชนิดไหนมีแนวโน้มทำให้หัวใจเต้นผิดปกติ ซึ่งกระบวนการทดลองลักษณะนี้มีประสิทธิภาพน่าพอใจกว่าการทดลองยาในสัตว์มีชีวิต ขณะที่การทดลองยาในกลุ่มเซลล์หัวใจซึ่งนำตัวอย่างมาจากกระต่ายได้ข้อมูลที่ตรงกับฐานข้อมูลทางการแพทย์ร้อยละ 75 
 
การวิจัยครั้งนี้ยังทำให้เห็นสัญญาณเชิงบวกสำหรับการทดลองในอนาคต​ซึ่งสามารถหลีกเลี่ยงการคร่าชีวิตสัตว์จำนวนมากเพื่อแลกกับผลการทดลองทางวิทยาศาสตร์ในอนาคต ที่ผ่านมา การทดลองเพื่อหาผลกระทบจากการใช้ยาที่เป็นอันตรายต่อหัวใจมักใช้สัตว์หลายประเภทตั้งแต่ หนู, กระต่าย, หมู และสุนัข
 
งานวิจัยโมเดลต้นแบบทางคอมพิวเตอร์นี้ถูกตีพิมพ์ทางวารสารด้านสรีรวิทยาเมื่อเดือนกันยานที่ผ่านมา 
 
ทีมนักวิจัยเริ่มต้นศึกษาด้วยโมเดลจำลองในการศึกษากลุ่มโรคเบาหวาน และอาการทางประสาทแล้ว และเตรียมนำซอฟต์แวร์ข้างต้นมาช่วยศึกษาผลของการใช้ยาที่จะกระทบต่อระบบหมุนเวียนเลือดในร่างกาย