x

คำหยาบในเพลงฮิบฮอป หรือท่อนแรปนั้นเป็นเหมือนผักดองในขาหมู หากขาดสิ่งใดสิ่งหนึ่ง ก็อาจจะให้รสชาติที่ต่างออกไป เลี่ยนเกินไป หรือเปรี้ยวเกินไป กระนั้นทั้งสองก็มิใช่ว่าจะกินแยกกันไม่ได้ แต่มันมาคู่กันเช่นนั้นตั้งแต่แรก

การที่จะเข้าใจว่าทำไมเพลงแร็ปถึงต้องมีคำหยาบคาย เราอาจต้องทำความเข้าใจที่มาของการแร็ปและวัฒนธรรมฮิปฮอปควบคู่ไปกับการฟังดนตรี เพื่อเข้าใจความหลากหลายของการนำเสนอและการ 'พูด' ผ่านวิธีการที่ต่างจากความเคยชินของเรา

จากหนังสือหลายเล่มได้กล่าวว่า วัฒนธรรมฮิปฮอป ถือกำเนิดในย่านบรองซ์ ซึ่งเป็นดั่งมุมมืดที่ซ่อนตัวอยู่ในรัฐนิวยอร์ก เป็นย่านที่บรรจุไปด้วยคนผิวสี หรือที่เรียกอย่างเข้าใจกว่านั้นว่าแอฟริกัน-อเมริกัน เป็นเขตที่ติดอันดับหนึ่งในห้าเขตที่ยากจนที่สุดของสหรัฐฯ บรองซ์เต็มไปด้วยสลัมหลายแห่ง การเกิดอาชญากรรมเป็นเรื่องปกติหากตื่นขึ้นมาแล้วพบว่ามีชายแปลกหน้านอนอยู่บนถนนและไร้ลมหายใจ

วัฒนธรรมฮิปฮอป ได้ถือกำเนิดขึ้นมาภายใต้บริบทเช่นนี้ ความไม่เท่าเทียมกันทางเศรษฐกิจและสังคม ชนชั้นที่ถูกแบ่งแยกจากสีผิว พวกเขาถูกทำให้เป็นกลุ่มคนชายขอบของสังคมอเมริกัน

ภายใต้เวทีที่แสงสปอตไลท์ส่องไปไม่ถึง เสียงหนึ่งก็ได้ร่ำร้องออกมาจากความมืดนั้น เป็นทั้งเสียงสบถและโกรธเคือง เป็นเสียงที่แข็งกร้าวไม่อ่อนน้อมหรือสุภาพอ่อนโยน เหตุนี้บทเพลงของศิลปินฮิปฮอปจึงมีส่วนผสมของคำหยาบคายไม่น้อย ใครบางคนอาจฟังแล้วระคายหู แต่สำหรับคนฮิปฮอปด้วยกัน มันคือความสำเร็จในการขบถ

ในไทยเพลงฮิปฮอป ยุคแรกๆ ก็อุดมไปด้วยคำหยาบคาย เพราะความเคลื่อนไหวของศิลปินในไทยหลายคน เริ่มต้นจากการเป็นศิลปินใต้ดิน จนเมื่อค่ายเพลงได้เห็นแววและจับมาปลุกปั้น จากศิลปินใต้ดิน ก็ขึ้นมาอยู่บนดิน ศิลปินจึงจำต้องปรับตัว ปรับเนื้อเพลง ลดทอนความหยาบคายลงให้ฟังแล้วระรื่นหูมากขึ้น แต่ขบวนการความเคลื่อนไหวขอฮิปฮอปใต้ดินยังคงเป็นเช่นดั่งเดิม ไม่ได้ปรับตัวตามความต้องการของผู้ฟัง 'บนดิน' แต่อย่างใด

ศิลปินฮิปฮอปหลายครั้งถูกมองว่าเป็นคนหยาบโลน ไม่สุภาพ ขาดกาลเทศะ แต่อันที่จริงศิลปินหลายคนก็มิได้มีพฤติกรรมเช่นนั้นเลยในชีวิตจริงตรงกันข้ามพวกเขาสุภาพ อ่อนโยน และมีมารยาทยิ่ง

การร้องเพลงและการแร็ปนั้นเป็นศิลปะอย่างหนึ่ง ไม่ต่างจากการวาดภาพ ที่จิตรกรจะต้องเลือกสรรการใช้สีให้เหมาะสมกับสิ่งที่เขาจะวาด เช่นเดียวกัน ในความหยาบคายของศัพท์ที่แร็ปเปอร์เลือกใช้ หากลองใช้ใจฟังอย่างไร้อคติ เราอาจได้ยินสียงอันอ่อนโยนหลังบทเพลงเหล่านั้นก็เป็นได้